euhariston.esti@gmail.com
 
euhariston.esti@gmail.com
 

Τα φιλολογικά μαθήματα δεν είναι μια εύκολη υπόθεση στο σχολείο. Απαιτούν από τους μαθητές να κατανοούν, να απομνημονεύουν πληροφορίες και να τις ανακαλούν στη μνήμη τους για να απαντήσουν σε ασκήσεις, απαιτούν κριτική ικανότητα, συνδυαστική σκέψη και ανεπτυγμένες εκφραστικές ικανότητες. Οι απαιτήσεις αυτές σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο εκάστοτε φιλόλογος έχει την ευελιξία να χρησιμοποιήσει υλικό πέραν του σχολικού εγχειριδίου (κείμενα από διάφορες πηγές, δικές του ασκήσεις, σχόλια, σημειώσεις) για να εμπλουτίσει το μάθημα και να επιτύχει τους επιδιωκόμενους μαθησιακούς στόχους έχουν ως αποτέλεσμα πολλοί μαθητές να δυσκολεύονται, να νιώθουν ότι «χάνονται» και να μην ξέρουν πώς να διαχειριστούν αυτά τα μαθήματα.

Παρακάτω θα βρείτε κάποιες κατευθυντήριες γραμμές που θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε τις απαιτήσεις κάθε μαθήματος και να υιοθετήσετε έναν αποτελεσματικό τρόπο μελέτης.

Νεοελληνική Γλώσσα

Με τη διδασκαλία του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας επιδιώκεται να αποκτήσουν οι μαθητές τις εξής ικανότητες: κατανόηση και παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου, κατάκτηση των γραμματικών και συντακτικών δομών της γλώσσας και κατανόηση της λειτουργίας τους μέσα στα κείμενα, κριτική διερεύνηση, ενημέρωση, προβληματισμός πάνω σε ποικίλες θεματικές ενότητες.

Οι μαθητές λοιπόν θα πρέπει

  • να είναι σε θέση να διαβάζουν ένα κείμενο, να το κατανοούν και να απαντούν σε ερωτήσεις
  • να κατανοήσουν τη θεωρία της γραμματικής και του συντακτικού και να εφαρμόζουν τις γνώσεις τους σε παραδείγματα που προέρχονται μέσα από κείμενα
  • να παράγουν δικά τους κείμενα, με αφορμή τα κείμενα που τους δόθηκαν για κατανόηση και αντλώντας ιδέες από αυτά

 

Δώστε λοιπόν μεγάλη προσοχή στα κείμενα που πραγματεύεστε μέσα στην τάξη. Δείτε αν μπορείτε να κατανοήσετε το βασικό τους νόημα, να εντοπίσετε τις πληροφορίες που χρειάζεστε για να απαντήσετε σε μία ερώτηση.

Μελετήστε από το βιβλίο σας τη θεωρία και κάντε τις ασκήσεις που σας δίνει ο καθηγητής / η καθηγήτριά σας, για να την εμπεδώσετε.

Κρατήστε σημειώσεις όταν συζητάτε κάποιο θέμα μέσα στην τάξη (π.χ. σχολείο, οικογένεια, φίλοι, αθλητισμός κ.α.). Όλα όσα λέτε μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμες ιδέες για τα κείμενα που θα χρειαστεί να γράψετε οι ίδιοι.

Αφιερώστε αρκετό χρόνο όταν σας βάζουν να γράψετε μία παράγραφο ή ένα ολόκληρο κείμενο στο σπίτι. Είναι σημαντική προπόνηση για τις εξετάσεις.

 

Νεοελληνική Λογοτεχνία

Στο μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας ο καθηγητής επιλέγει από το σχολικό βιβλίο τα κείμενα που θα διδάξει, ενώ έχει και τη δυνατότητα να αξιοποιήσει και άλλα κείμενα που κρίνει ότι ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών.

Μέσα στην τάξη γίνεται ανάγνωση των επιλεγμένων κειμένων και αφιερώνεται χρόνος στην ανάλυση και κατανόησή τους από τους μαθητές. Είναι λοιπόν σημαντικό οι μαθητές κατά τη διάρκεια του μαθήματος να κρατάνε σημειώσεις, τις οποίες θα χρησιμοποιήσουν στη συνέχεια για να απαντήσουν σε ερωτήσεις πάνω στο κείμενο.

Οι ερωτήσεις στις οποίες θα κληθούν να απαντήσουν οι μαθητές μπορεί να αφορούν

  • τον εντοπισμό πληροφοριών μέσα στο κείμενο σχετικά με τα πρόσωπα, τον χώρο, τον χρόνο, το κοινωνικό πλαίσιο, το πρόβλημα που απασχολεί τους ήρωες κ.α.
  • την αναγνώριση των βασικών θεμάτων και ιδεών που πραγματεύεται ο συγγραφέας στο κείμενο
  • την ανάλυση του χαρακτήρα των ηρώων
  • τον χωρισμό του κειμένου σε ενότητες και την απόδοση πλαγιότιτλων
  • τον εντοπισμό των αφηγηματικών τεχνικών, σχημάτων λόγου κ.α.
  • τον σχολιασμό των ιδεών, αξιών, στάσεων και συμπεριφορών που αναδεικνύονται στο κείμενο και τη σύγκρισή τους με ιδέες, αξίες, στάσεις και συμπεριφορές του σήμερα
  • την αναδιήγηση της ιστορίας από την οπτική γωνία ενός άλλου ήρωα
  • την αλλαγή του τέλους της ιστορίας

Οι ερωτήσεις αυτές αντλούνται από το σχολικό εγχειρίδιο ή μπορεί να είναι ερωτήσεις που δίνει ο εκπαιδευτικός.

 

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα

Το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών διαρθρώνεται σε 3 ενότητες: αρχαίο κείμενο, λεξιλογικά – ετυμολογικά, γραμματική – συντακτικό.

Όσον αφορά το κείμενο, οι μαθητές οφείλουν να γνωρίζουν τη μετάφρασή του, ώστε να μπορούν να απαντούν στις ερωτήσεις κατανόησης.

Όσον αφορά τα λεξιλογικά – ετυμολογικά, ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίνεται στις λέξεις του λεξιλογικού πίνακα και στη σημασία τους, ώστε οι μαθητές να είναι σε θέση να απαντήσουν σε ασκήσεις όπως η αντιστοίχιση συνώνυμων, αντώνυμων ή ετυμολογικά συγγενών λέξεων και η δημιουργία προτάσεων με ορισμένες λέξεις του πίνακα.

Τέλος, όσον αφορά τη γραμματική και το συντακτικό, οι μαθητές θα πρέπει να διαβάζουν προσεκτικά τη θεωρία και να προσπαθούν να κάνουν τις ασκήσεις που τους δίνει ο εκπαιδευτικός χωρίς να κοιτάνε το βιβλίο. Δυστυχώς σε αυτή την περίπτωση η απομνημόνευση τύπων και κανόνων είναι αναπόφευκτη. Γι’ αυτό, και λόγω της αυξημένης δυσκολίας που παρουσιάζουν τα γραμματικοσυντακτικά φαινόμενα της αρχαίας ελληνικής, η συχνή επανάληψη κρίνεται απαραίτητη για την εμπέδωση της ύλης.

 

Αρχαία Ελληνικά Κείμενα από μετάφραση

(Οδύσσεια, Ιλιάδα, Ελένη Ευριπίδη)

Στόχος του μαθήματος αυτού είναι να έρθουν οι μαθητές σε επαφή με ένα ολόκληρο έργο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και να γνωρίσουν έτσι το λογοτεχνικό είδος της επικής και της δραματικής ποίησης αντίστοιχα.

Οι ερωτήσεις στις οποίες θα κληθούν να απαντήσουν οι μαθητές αφορούν

  • τον εντοπισμό πληροφοριών μέσα στο κείμενο σχετικά με τα πρόσωπα, τον χώρο, τον χρόνο, το πρόβλημα που απασχολεί τους ήρωες κ.α.
  • την αναγνώριση των βασικών θεμάτων και ιδεών που αναδεικνύονται στο κείμενο
  • τον χωρισμό του κειμένου σε ενότητες και την απόδοση πλαγιότιτλων
  • τον εντοπισμό αφηγηματικών τεχνικών, σχημάτων λόγου κ.α.
  • τον χαρακτηρισμό προσώπων με βάση τις σκέψεις, τις πράξεις, τα συναισθήματα, τις συμπεριφορές τους
  • τον εντοπισμό στοιχείων πολιτισμού (θεσμοί, ήθη και έθιμα, αξίες κ.α.)
  • τη σύνδεση στοιχείων του κειμένου με τη σύγχρονη πραγματικότητα

Κατά τη διάρκεια του μαθήματος λοιπόν οι μαθητές θα πρέπει να παρακολουθούν προσεκτικά την ανάγνωση και τον σχολιασμό που κάνει ο εκπαιδευτικός, ώστε να κατανοήσουν την πλοκή, και να κρατούν σημειώσεις, τις οποίες θα χρησιμοποιήσουν στη συνέχεια σε συνδυασμό με τα σχόλια του σχολικού βιβλίου για να απαντήσουν σε ερωτήσεις όπως οι παραπάνω. Είναι σημαντικό στο σπίτι να ξαναδιαβάζουν προσεκτικά το απόσπασμα που πραγματεύτηκαν στην τάξη, ώστε να βεβαιωθούν ότι έχουν καταλάβει τι λέει το κείμενο και πώς συνδέεται με τα προηγούμενα, να μελετούν τα σχόλια και έπειτα αξιοποιώντας τα να απαντούν στις ερωτήσεις που τους έχουν ανατεθεί.

 

Αν όλα αυτά σας φαίνονται δύσκολα, στο Εὐχάριστον Ἐστί είμαστε στη διάθεσή σας για να σας βοηθήσουμε να οργανωθείτε καλύτερα!